VSP Nieuwsbrief april 2005

Hierbij de nieuwsbrief van het Vlaams Software Platform (VSP). Graag ontvangen we uw opmerkingen! Stuurt u daarvoor een e-mail naar nieuwsbrief@vsp-vzw.org.

Om u af te melden ("unsubscribe"), uw adreswijziging door te geven of u aan te melden ("subscribe") volstaat het een eenvoudige e-mail te zenden naar nieuwsbrief@vsp-vzw.org. U vindt deze nieuwsbrief binnenkort ook op de VSP website.

De volgende nieuwsbrief verschijnt in juni 2005.

Inhoudsopgave

Nieuws van de werkgroep juridische aspecten

De werkgroep juridische aspecten van software-engineering is bezig een 'steekkaartenbak' op te zetten met tips en adviezen voor contracten rond het uitbesteden van softwareontwikkeling.

Op maandag 25 april is de werkgroep juridische aspecten bijeengekomen, om er de nieuwe steekkaarten te bespreken. De informatie wordt verwerkt, en de steekkaarten worden op het VSP Extranet geplaatst.

De werkgroep organiseert in juni een VSP Event waarop de resultaten van het voorbije werkjaar zullen worden gepresenteerd. Dit Event is voor iedereen toegankelijk (gratis voor VSP leden). Hou alvast 16 juni vrij!

Steekkaartenbak

De steekkaartenbak is te zien als een handboek voor projectmanagers. Het geeft op een praktische en inzichtelijke wijze aan waar op te letten tijdens het voorbereiden en uitvoeren van projecten, om juridische problemen te voorkómen. Het is bereikbaar voor VSP leden, via de VSP website. Dit gedeelte van de site is beveiligd met een wachtwoord; VSP-leden geven hier dezelfde inloggegevens in als voor het VSP Extranet. Als u hier nog geen toegang toe hebt, maar uw bedrijf of organisatie is wel VSP lid, kunt u uw aanloggegevens aanvragen door een e-mail te sturen naar inschrijving@vsp-vzw.org.

De steekkaartenbak wordt momenteel verrijkt met aspecten als de werkmethodiek, tijdelijke verenigingen, R&D-projecten, open source-problematiek. Als u interesse hebt om deel te nemen aan de werkgroep kunt u altijd contact opnemen met het VSP.

Nieuws van de werkgroep gebruikersinterfaces

In februari heeft de werkgroep reeds een studienamiddag gehouden rond user centered design, waarbij deze thematiek werd benaderd vanuit twee verschillende aspecten: sociologie en ergonomie. Geïnspireerd op de thema's die binnen de werkgroep werden voorgesteld, wordt nu gesleuteld aan een VSP Event rond Design For All. Meer informatie is in deze Nieuwsbrief te vinden.

Discussieforum

Sinds oktober 2004 heeft de werkgroep gebruikersinterfaces een elektronisch discussieforum in gebruik genomen, om de communicatie binnen deze werkgroep te ondersteunen. Het forum is toegankelijk voor elk VSP lid dat geïnteresseerd is in gebruikersinterfaces en is te vinden op http://groups.yahoo.com/group/vsp_wg_ui/. Om u in te schrijven, volstaat het een mailtje te sturen naar olivier.biot@vsp-vzw.org waarna een korte handleiding wordt opgestuurd. De berichten van het forum zijn enkel toegankelijk voor de ingeschreven leden. Dit forum is enkel toegankelijk voor VSP leden.

Op het discussieforum werd verwezen naar volgende artikel:

Verslag van het VSP Event rond de realiteit van objectoriëntatie (OO) transities

Op woensdag 23 maart 2005 vond bij VSP lidbedrijf Alcatel het VSP Event plaats met als thema de realiteit van OO transities. Tijdens dit VSP Event werd stilgestaan bij de impact van de invoering van objectoriëntatie (OO) binnen een organisatie. De sprekers merkten op dat een transitie naar OO meer inhoudt dan de ontwikkelaars te laten werken in een OO programmeertaal. Typisch zal bij een OO transitietraject moeten worden nagedacht over de nieuwe rollen die een OO aanpak vereisen, en zal men aandacht moeten hebben voor de daaruit voortvloeiende gewijzigde organisatie.

VSP Event: Design For All

Op donderdag 26 mei 2005 vanaf 16:00 organiseert het Vlaams Software Platform een VSP Event rond "Design for All", dat zich situeert rond usability engineering. Onder Design For All verstaat men het toegankelijk maken van een bepaalde applicatie of dienst voor een groot aantal gevarieerde doelpublieken. Hierdoor kan de doelgroep worden vergroot met bijvoorbeeld bejaarden, kinderen, blinden enzovoort. De principes van Design for All kunnen ook zinvol zijn voor Business-to-Business (B2B) toepassingen die ook gebruikt moeten kunnen worden door gehandicapten.

Momenteel zijn we een interessant programma aan het samenstellen. We sturen u als lezer van de VSP Nieuwsbrief een e-mail zodra dit programma rond is en u zich kunt inschrijven.

Dossier: Usability Engineering - Design For All

R&D rond webtoegankelijkheid voor visueel gehandicapten bij de Vrije Universiteit Brussel, onderzoeksgroep WISE

Web Accessibility for Visual Impaired Users

The Web & Information System Engineering (WISE - http://wise.vub.ac.be/) research group was founded in 1999 at the Vrije Universiteit Brussel (http://www.vub.ac.be/). WISE has a strong background in design methodologies: starting from database design methods, we evolved towards design methods for the World Wide Web (WWW). This resulted in the development of one of the first web design methods, called WSDM. This method allows designers to abstract from implementation concerns, and specify the content, navigation and presentation of a web application at a higher-level of abstraction in terms of design models. These design models may then be taken as input to generate the actual implementation.

From the beginning, strong emphasis was put on usability of web applications. One of the characteristics of WSDM is its audience-driven nature. Rather than taking an organization's data or database as starting point and wondering how all of that should be displayed on the Web (the so-called data-driven approach), WSDM takes as starting point the needs and requirements of the intended audience(s) of the web site/application. This approach leads to web applications that are better tailored to the visitors' needs.

Recently, research at WISE has been focused on web accessibility for visual impaired users. The majority of web applications primarily focus on good visual presentation to implicitly help users navigate, understand, and interact with the content. However, problems arise when visually impaired users try to interact with such resources because the implicit visual cues presented can no longer be used. Visually impaired users usually access the Web using screen readers. These applications render pages in audio and allow either simple line based interaction or full reading of a page, top to bottom. However, these screen readers cannot take advantage of visual cues. E.g. due to the visual organization (e.g. grouping) a sighted user can easily detect a number of different menus; a screen reader may only detect a collection of links. Another example is that no distinction between relevant and irrelevant information can be made (e.g. tables used for formatting versus tables containing relevant data).

To overcome these problems, guidelines (e.g. W3C Web Content Accessibility Guidelines [1]) and software (e.g. W3C Markup Validation service [2]) exist that can be used to test if a web site is conform these guidelines. However, the results for accessibility are still limited and most web developers do not follow these guidelines. Therefore, we developed an approach (in the context of WSDM) that allows enriching the source code of a web application (by means of annotations) with additional semantic information to express high-level concepts (such as menu, sidebar, footnote, banner, etc.) currently not available in standard HTML. We distinguish between concepts denoting information about the structure of a page, and mobility concepts, which denote information about how objects are used. These annotations are linked to an ontology that defines the meaning of these concepts (TravelOntology). Using these annotations, screen readers can take advantage of this additional semantic information to improve the accessibility support for visually impaired users. Furthermore, by integrating this accessibility support into the WSDM engineering approach, we are able to fully automatically generate the semantic annotations resulting in web accessibility at no cost. The approach will be presented at the prestigious WWW conference of this year (May 2005) held in Japan. More information about this approach can be found in the corresponding article that will be published in the proceedings of this conference [3].

Bronnen
  1. W3C Web Content Accessibility Guidelines, http://www.w3.org/WAI/.
  2. W3C Markup Validation Service, http://validator.w3.org/.
  3. Plessers, P., Casteleyn, S., Yesilada, Y., De Troyer, O., Stevens, R., Harper, S., Goble, C.: "Accessibility: A Web Engineering Approach", In Proceedings of the 14th International World Wide Web Conference (WWW2005), Chiba, Japan (2005)
Contactpersoon

LUC-onderzoeksinstituut EDM coördineert startend VIP-lab

VIP-lab: Technologie op maat van de mensen

In januari 2005 is het Interreg project VIP-lab van start gegaan. VIP-lab staat voor Virtueel ICT Experience Prototyping lab, waarbij VIP tevens verwijst naar een geprivilegieerde behandeling van de eindgebruiker van ICT-toepassingen.

Momenteel wordt voor de ontwikkeling van ICT veelal beroep gedaan op traditionele software engineering methodes, waarin voornamelijk het systeem centraal staat. Dit heeft als gevolg dat de resulterende ICT-systemen en -diensten niet altijd op het verwachte succes kunnen rekenen bij de gebruiker. Een gebruikersgerichte aanpak biedt hiervoor meer garanties, waarbij het begrip bruikbaarheid (usability) wordt verbreed tot de volledige ervaring van de gebruiker (de 'user experience').

Vijf pilootprojecten, waaraan geïnteresseerde bedrijven en organisaties kunnen deelnemen, vormen de kern van de praktische verwezenlijkingen tijdens de projectperiode. In ieder pilootproject zal een maatschappelijke sector centraal staan: media, zorg, overheid, procesindustrie en diensten. Concreet zullen tijdens een pilootproject gebruikerspatronen worden geanalyseerd, zal vervolgens nauwkeurig worden omschreven wat de noden van de gebruikers eigenlijk zijn, en zullen tenslotte prototypes worden ontwikkeld en geëvalueerd in testlabo's en door veldtesten.

Het pilootproject in het domein 'media' zal zich toeleggen op een flexibele user interface voor de mobiele journalist. Een journalist op verplaatsing wil snel de nodige apparatuur (portable, digitale camera, PDA, ...) in werking kunnen stellen, en wil zich zo spoedig mogelijk op zijn reportage concentreren zonder zich teveel te bekommeren om de technische details (opslagmedia, beschikbare netwerken ...).

Vanaf mei 2005 zullen regelmatig informatiesessies worden georganiseerd over het project, waarbij geïnteresseerde bedrijven of organisaties enerzijds meer kunnen vernemen over het project en anderzijds hun eventuele interesse in de deelname aan een pilootproject kunnen bespreken met het VIP-lab team.

Het driejarige project wordt mogelijk gemaakt door de betrokkenheid van het Interreg programma Benelux-Middengebied, en verder financieel ondersteund door beide provincies Limburg, en de Vlaamse en Nederlandse ministeries van economische zaken. VIP-lab zal werken als een virtueel lab, waarbij bestaande voorzieningen en know-how zullen worden verbonden in een netwerk.

Dit virtueel lab wordt gevormd door vijf multidisciplinaire partners uit Vlaanderen en Nederland. Coördinator is het Limburgs Universitair Centrum (Expertisecentrum voor Digitale Media, EDM), België, en verder participeren: Hogeschool Zuyd (European Centre for Digital Communication), Nederland, KULeuven (Mediacentrum), België, TUEindhoven (Faculteit Technologie Management), Nederland en het mediabedrijf De Vlijt in Antwerpen, een dochteronderneming van Concentra Groep. Het VSP is samen met andere koepelorganisaties en financiers vertegenwoordigd in de adviesraad van het project.

Contact

Voor meer informatie verwijzen we u naar de VIP-lab website, maar u kan uiteraard ook contact opnemen met projectleider prof. dr. Karin Coninx van het LUC-onderzoeksinstituut van EDM (e-mail: Karin.Coninx@luc.ac.be , tel: +32 (11) 26 84 11).

VSP Ad Valvas

Deze rubriek dient voor aankondigingen van VSP leden naar de lezers van de VSP nieuwsbrief. Om een bericht te laten opnemen, gelieve een mailtje te schrijven naar nieuwsbrief@vsp-vzw.org, met als onderwerp "AdValvas".

Sinds februari 2005 is de Ad Valvas rubriek ook te vinden op de website.

Kort Nieuws

BBC introduceert open medialicentie

Geïnspireerd op de eenvoudige Creative Commons medialicentie, heeft het Britse BBC, samen met Channel 4, een nieuwe open medialicentie opgesteld: de Creative Archive License (CAL). Het is de bedoeling alle archiefmateriaal van BBC onder deze licentie uit te brengen. Deze zomer worden de eerste mediafragemnten aan het publiek gepresenteerd.

Bronnen

Wet van Moore: na 40 jaar nog steeds actueel

Veertig jaar geleden opperde Intel-ingenieur Gordon Moore dat het aantal transistoren op éénzelfde chipoppervlakte om de 18 maanden verdubbelde. Deze uitspraak verscheen in Electronics Magazine van 19 april 1965, en werd snel gekend als de "wet van Moore". Na veertig jaar blijkt deze wetmatigheid nog steeds te kloppen terwijl Moore geniet van zijn pensioen, en Intel 10.000 US$ betaalt voor een exemplaar van dit tijdschrift.

Bronnen

E-criminaliteit: na phishing nu ook pharming

Bij phishing worden de slachtoffers worden door e-mails die schijnen te komen van gekende organisaties (Ebay, PayPal, een bank), en typisch een link bevatten naar een obscure website die sterk lijkt op deze van gekende instellingen. In principe is phishing redelijk gemakkelijk op te sporen: de tekst van de hyperlink komt bijvoorbeeld niet overeen met de werkelijke link, en op de obscure website wordt dikwijls de adresbalk met scripting verborgen. Een nieuwe vorm van e-criminaliteit bestaat erin de identiteit van de webserver van een gekend bedrijf te stelen, door een ander internetadres aan de naam van de server te koppelen: pharming. Deze fraudepraktijk speelt in op een fout in het DNS-systeem van het Internet, en is veel moeilijker op te sporen.

Bronnen

Microsoft stelt Metro voor als open documentformaat

De opvolger van XP, die de codenaam 'Longhorn' draagt, zou een uniform documentformaat introduceren, dat de concurrentie moet aangaan met de formaten PDF en PostScript van Adobe.

Bronnen

Wikipedia binnenkort op DVD

In 2004 werd reeds een Duitstalige DVD-versie van de populaire Wikipedia on-line encyclopedie op de markt gebracht. Na het Duitse succes wordt nu ook een engelse versie verwacht.

Bronnen

SUN richt adviesgroep op voor OpenSolaris

Nadat SUN haar Solaris besturingssysteem in een open-source model aanbiedt, heeft het Californische bedrijf een stuurgroep in het leven geroepen om ontwikkelingen binnen Solaris richting te geven: de OpenSolaris Community Advisory Board (CAB).

Bronnen

CVSS: een nieuwe schaal voor het bepalen van de kwetsbaarheid van een computerfout

Een industrieel consortium van softwarebouwers en veiligheidsexperten hebben, mede geïnspireerd door het Amerikaanse Department of Homeland Security, een uniform kader gedefinieerd dat toelaat de kwetsbaarheid van een computersysteem op een schaal uit te drukken. Dit nieuwe systeem, Common Vulnerability Scoring System (CVSS), bevat een aantal metrieken die toelaten te redeneren over de ernst van een softwarefout.

Bronnen

Artikels

What is iterative development? -- Part 1: The developer perspective

Abstract

What does it mean for a project to work in an iterative and incremental manner? This series of articles addresses this question. We first define "iterative and incremental development," then we examine this way of working from a number of the most commonly adopted perspectives (project manager, developer, customer, etc.), clarifying and illuminating what it really means to work in an iterative and incremental fashion.

Part 1 of this article focuses on how the development team experiences the iterative lifecycle. Parts 2 and 3, to be published in the next two issues of The Rational Edge, will examine the experiences of the customer and management teams, respectively.

Bronnen

It takes two to tango

Abstract

Een van de basispraktijken binnen Extreme Programming (XP), een van de populairste Agile software-ontwikkelmethodes, is pair programming. XP gaat ervan uit dat risico's in een project kunnen worden gereduceerd mits een doorgedreven focus op de kwaliteit.

Pair programming is niet "de ene programmeert terwijl de andere op zijn vingers en/of het scherm loert", maar het is een intensieve samenwerking van 2 ontwikkelaars, waarbij beide een actieve rol spelen bij ontwerp en ontwikkeling. In dit artikel wordt aan een software manager uitgelegd wat pair programming inhoudt, en hoe het kan worden geïmplementeerd.

Bronnen
Contacteer het VSP