VSP-nieuwsbrief augustus 2003

Deze nieuwsbrief bevat een speciaal dossier, dat de status van onderzoek en ontwikkeling rond Aspect Oriented Software Design (AOSD) bij diverse VSP-leden beschrijft.

Inhoudsopgave

Nieuw lid: Namahn
We verwelkomen Namahn, het "user-centric design consultancy"-bureau, als nieuw lid van het Vlaams Software Platform.

Nieuw lid: Sioux Ook als nieuw lid van het VSP verwelkomen we Sioux, de innovatieve technische IT-partner voor high-tech ondernemingen en research instituten.

Seminarie "Wanneer is outsourcing van softwareontwikkeling aan lage-lonenlanden zinvol?"
Het Vlaams Software Platform en Agoria Industrial Automation organiseren op 8 oktober in Brussel een seminarie. Het wordt een praktische aanpak van de voor- en nadelen rond outsourcing van softwareontwikkeling aan lage-lonenlanden.

Overige aankondigen
- Seminarie "Open Source", CETIC, 11 september
- Seminarie "Machine Solution Provider", Agoria Mechanica & mechatronica, 17 september
- IMEC Vlaamse Bedrijvendag, 19 november

Dossier: Aspect Oriented Software Design (AOSD)

R&D rond AOSD bij de V.U.B. (SSEL)
Op het SSEL aan de VUB is AOSD via verschillende invalshoeken een belangrijk onderzoekspunt. Zo hebben ze een technologie ontwikkeld, JAsCo, om efficient aspect-georiënteerd te programmeren. Ook onderzoeken ze hoe standaard aspect georiënteerde technologieën in het bedrijfsleven effectief gebruikt kan worden. Twee belangrijke toepassingsgebieden hierbij zijn het connecteren van business rules aan de applicatielaag van softwaretoepassingen, en het selectren en opvolgen van web services.

R&D rond AOSD bij de K.U.Leuven (DistriNet)
DistriNet van de K.U.Leuven heeft Lasagne ontwikkeld, een architectuur die AOSD ondersteund. Deze wordt nu op twee gebieden gevalideerd: het ontwikkelen van eenvoudige, high-level objectgeoriënteerde programmeertalen hierrond, en het ontwikkelen van aanpasbare middleware en netwerkplatforms. Diverse andere aspecten worden ook onderzocht, zoals security, herbruikbaarheid, diagnostiek, fault telorance, en meer.

R&D rond AOSD bij Inno.com
Inno.com ziet AOSD als een opkomende technologie en is al twee jaar actief in de AOSD-gemeenschap. Het heeft een strategische keuze gemaakt om actief onderzoek en toepasbaarheid van AOSD te ondersteunen. Diverse projecten met het bedrijfsleven en de industriële wereld tonen dit aan. Zo zijn ze coördinator van het ARRIBA-project, een onderzoeksproject van universiteiten en bedrijfsleven waar het aspectgeoriënteerde paradigma een belangrijke focus is, en gaan ze AOSD-technologie in twee klantprojecten gebruiken.

VSP-event "Usability Engineering", 11 september

Software moet gebruikt kunnen worden. Rond die gedachte zijn onder de noemer Usablitiy Engineering de laatste jaren een aantal succesvolle technieken en filosofieën uitgewerkt. Hoe kan een bedrijf hier echter gebruik van maken, voor zijn eigen software? Wat is "usability" voor uw software, wat levert het verbeteren van usability voor uw situatie op? En welke keuzemogelijkheden hebt u zoal? Het event probeert op deze vragen een antwoord te geven.

Prof. Erik Duval (K.U.Leuven) begint met een inleiding in deze thematiek, geïllustreerd met talrijke voorbeelden. Joannes Vandermeulen en Tom Stevens (Namahn) bespreken hierna de samenwerking tussen de groep die verantwoordelijk is voor het ontwerp van de gebruikersinterface en de groep die verantwoordeljk is voor de ontwikkeling van het product. Vervolgens deelt een bedrijf zijn ervaringen met het publiek, waarna het publiek ruimschoots de gelegenheid krijgt vragen of opmerkingen aan een forum te presenteren, bestaande uit bovenstaande sprekers. Het event wordt afgesloten met een networking drink.

Inschrijven via de Website van het VSP. Inschrijven is verplicht. Het is gratis voor VSP-leden en kost 75 euro voor niet-leden.

(terug)

Nieuw lid: Namahn

Usability is een onderwerp waar ze veel expertise in hebben, en we zijn dan ook dankbaar dat ze een spreekslot willen invullen bij het aankomende VSP-event over usability engineering. Als verdere contactpersoon met het VSP zal voornamelijk Joannes Vandermeulen optreden, oprichter en hoofd van Business Development.

(terug)

Nieuw lid: Sioux

Contactpersoon voor het VSP is Filip Eykens, manager.

(terug)

Seminarie "Wanneer is outsourcing van softwareontwikkeling aan lage-lonenlanden zinvol?"

Zodra de organisatie rond is ontvangt u hiervan, als abonnee op de VSP-nieuwsbrief, een uitnodiging.

(terug)

Overige aankondigen

Op 11 september organiseert CETIC in Charleroi een dag waarin diverse aspecten rond Open Source-software worden behandeld. Meer info en inschrijven op het Web.

Op 17 september organiseert Agoria Mechanica & mechatronica een seminarie "Machine Solution Provider" voor machinebouwers die bijkomende diensten leveren zoals leasing, klantendienst, terugname van oude machines... Meer info en inschrijven op het Web.

Op 19 november 2003 organiseert IMEC weer zijn Vlaamse Bedrijvendag, dit maal met als thema embedded systemen. Meer info op www.imec.be/ivb of bij Máry Sroczynski, 016 28 16 52.

(terug)

Dossier: Aspect Oriented Software Design (AOSD)

Aspect Oriented Software Design (AOSD), nauw gerelateerd met Aspect Oriented Programming (AOP) vertrekt van de vaststelling dat softwaresystemen dikwijls eigenschappen bezitten die niet onafhankelijk beschreven kunnen worden met de huidige OO (Object Oriented) modularisatietechnieken omdat hun implementatie noodzakelijk verspreid zit over de verschillende objecten waaruit de applicatie is opgebouwd. Voorbeelden van dergelijke "aspecten" zijn coördinatie, synchronisatie, security en logging. Vrijwel identieke lijnen code zitten gedupliceerd op een aanzienlijk aantal plaatsen in de code wat juist leidt tot grote problemen van onderhoudbaarheid en aanpasbaarheid. AOSD en AOP stellen voor om deze "aspecten" een volwaardige status te geven. Een aspect wordt een nieuwe entiteit die beschrijft wat moet gebeuren op welke plaatsen of gebeurtenissen in het systeem. Technieken zoals code-weaving worden dan gebruikt om aspecten in basisprogramma's in te weven.

Op 23 oktober organiseert het VSP een VSP-event rond dit thema. Zodra het programma bekend is zult u, als abonnee op de VSP-nieuwsbrief, een uitnodiging hiervan ontvangen.

Mocht een artikel u interesseren, dan kunt u contact opnemen met het VSP (tel. 02/706.8558) of direkt met de contactpersoon waarvan de contactgegevens in het artikel staan.

(terug)

R&D rond AOSD bij de V.U.B. (SSEL)

Een ander onderzoekspunt binnen het SSEL lab zijn toepassingen van aspect georiënteerde technologieën in andere domeinen. Twee belangrijke toepassingsgebieden zijn het connecteren van business rules aan de applicatielaag van softwaretoepassingen, en het selecteren en opvolgen van web services. Alhoewel het gebruik van aspect georiënteerde technologieën hier een beduidende bijdrage levert, is het niveau en de granulariteit van de huidige technologieën niet geschikt voor het beschrijven van uitdrukkingen over business rules of web services. Deze domeinen introduceren immers concepten van een hoger abstractieniveau die de bestaande technologieën niet rechtstreeks kunnen uitdrukken. Typisch worden configuraties van domeinonafhankelijke aspecten gebouwd die het abstractieniveau verhogen tot het domein van de toepassing. We onderzoeken hoe standaard aspect georiënteerde technologieën ondersteuning kunnen bieden tot het expliciet maken van zulke configuraties zodat deze kunnen herbruikt worden.

Contactpersoon: prof. Viviane Jonckers, e-mail: vejoncke@info.vub.ac.be

(terug)

R&D rond AOSD bij de K.U.Leuven (DistriNet)

Today, a major research objective is to enable late composition while preventing from unsafe composition. A key prerequisite is optimal modularization, and aspect-based technology is an obvious candidate to address this matter, but it requires an advanced run time system to support late composition and handle feature interaction problems. In this context, we have developed Lasagne, a run time architecture that supports dynamic and context-sensitive composition of crosscutting features [6][3]. We are validating and iteratively improving Lasagne by supporting application development in two research domains. Firstly, we develop simple, higher-level object-oriented languages that support for late composition and improve feature modularization capabilities [1]; secondly we develop adaptive middleware and networking platforms [8]. In the latter domain we also focus on high-level description languages that provide simple constructs for expressing safe compositions of middleware/networking components [2][9].

We have delivered real world case studies of relatively complex systems with requirements that impose crosscutting concerns. These case studies challenge our prototypes, as well as other aspect-based technology. A significant amount of research has been dedicated to security, in particular application-level security features. In this context, we have studied the benefits of AOSD [4] and several case studies were implemented to demonstrate the feasibility of this combination [5]. The main focus of current research is on the development of a framework of reusable security aspects that should serve as a cornerstone for a more secure software development process. Other concerns, including diagnostics, coordination, dynamic load balancing, high-availability, fault tolerance and Quality of Service, are in parallel explored in several research test beds and projects [10][11].

Contact person: Bart De Win, e-mail: bart.dewin@cs.kuleuven.ac.be, tel. nr.: 016/327653.

Relevant articles
[1] Bo N. Jørgensen and Eddy Truyen, Evolution of collective object behavior in presence of simultaneous client-specific views, International Conference on Object-Oriented Information Systems (OOIS'2003), Geneva, Switzerland, to appear.
[2] I. Sora, P. Verbaeten, and Y. Berbers, A Description Language for Composable Components, Proceedings of Fundamental Approaches to Software Engineering (FASE'2003) (Mauro Pezzè, ed.), Lecture Notes in Computer Science, vol 2621, Springer-Verlag, 2003, pp. 22-36
[3] E. Truyen, W. Joosen, and P. Verbaeten, Consistency Management in the Presence of Simultaneous Client-Specific Views, Proceedings International Conference on Software Maintenance (ICSM'2002) (G. Antonial and I. Baxter, eds.), IEEE Computer Society, 2002, pp. 501-510
[4] B. De Win, F. Piessens, W. Joosen and T. Verhanneman, On the importance of the separation-of-concerns principle in secure software engineering, Workshop on the Application of Engineering Principles to System Security Design, 2002
[5] B. De Win, B. Vanhaute, and B. De Decker, How aspect-oriented programming can help to build secure software, Informatica (Ljubl.) (2002)
[6] E. Truyen, B. Vanhaute, W. Joosen, P. Verbaeten, and B. N. Jørgensen, Dynamic and Selective Combination of Extensions in Component-based Applications, Proceedings of the 23rd International Conference on Software Engineering (ICSE'2001) (A. Jacobs, ed.), IEEE Computer Society, 2001, pp. 233-242.
[7] B. De Win, B. Vanhaute, and B. De Decker, Security Through Aspect-Oriented Programming, Advances in Network and Distributed Systems Security (B. De Decker, F. Piessens, J. Smits and E. Van Herreweghen, eds.), Kluwer Academic Publishers, 2001, pp. 125-138.
[8] E. Truyen, B. N. Jørgensen, W. Joosen, P. Verbaeten, Customization of Component-Based Object Request Brokers through Dynamic Configuration, Technology of Object-Oriented Languages and Systems (R. Mitchell B. Meyer, ed.), IEEE Computer Society Press, 2000, pp. 181-194.
[9] B. N. Jørgensen, E. Truyen, F. Matthijs, W. Joosen, and P. Verbaeten, Customization of object request brokers by application specific policies, Lecture Notes in Computer Science, Middelware 2000 (J. Sventek and G. Coulson, eds.), Springer-Verlag, 2000, pp. 144-163.
[10] B. Robben, B. Vanhaute, W. Joosen, and P. Verbaeten, Non-functional Policies, Meta-Level Architectures and Reflection (P. Cointe, ed.), Lecture Notes in Computer Science, vol. 1616, Springer-Verlag, 1999, pp. 74-92.
[11] F. Matthijs, P. Kenens, W. Joosen, and P. Verbaeten, Networking and reflection: a strong combination, Metalevel Architectures and Reflection (P. Cointe, ed.), Lecture Notes in Computer Science, vol. 1616, Springer Verlag, 1999, pp. 141-143.

(terug)

R&D rond AOSD bij Inno.com)

From this vision, we strategically chose to support and stimulate different AOSD-initiatives during the last two years. Hereunder the most significant ones are listed:
- Inno.com is the coordinator and an active member of the user committee of the ARRIBA project. The other industrial members are: Banksys N.V., Christelijke Mutualiteit, KAVA, KBC Bank en Verzekeringen, PEFA and Toyota Motor Europe, This project of scientific research funded by the IWT and aims "to provide a methodology and its associated tools in order to support the integration of disparate business applications that have not necessarily been designed to coexist". One of the major focuses of the project is the applicability of the Aspect Oriented paradigm to reach the goal.
- Inno.com attended and participated actively in the First International Conference on AOSD held in Enschede, The Netherlands. On that conference Inno.com presented a paper titled "Orthogonal Persistence using AOP" that can be found on the VSP Extranet. More information on the conference can be found at www.aosd.net.
- Inno.com made the strategic choice to actively support research in the applicability of AOSD. Amongst others this was realized in close cooperation with the academic world and Toyota Motor Europe. Through applied scientific research focusing on bringing technological advantage to our customer and the realization of a Ph.D. thesis.

For the near future Inno.com has the following AOSD related objectives:
- To apply our built up knowledge on AOSD technology in two customer projects. The first one is about building a framework to develop secure internet applications. The second one is meant to reorganize software in a way in which the hierarchy is more business oriented instead of technical inspired.
- An Inno.com presentation on AOSD for the coming BeJug Javapolis conference.
- The realization of a workshop on AOSD for BeJug members.
- We would like to host the next Belgian-Dutch workshop on AOP and AOSD at the Inno.com premises.

Contact person: Koenraad Vandenborre, e-mail: koenraad.vandenborre@inno.com, mobile: +32 486 09 81 23

(terug)